×

X
Nic Asia
Dabur
Marvel

नयाँ राजनीतिक समीकरण

नेपाली राजनीतिको 'थर्ड पोल' : कांग्रेस-एमालेलाई धक्का दिन सफल होला समाजवादी केन्द्र ?

काठमाडाैं | साउन १०, २०७९

TVS INSIDE
British college

पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड, माधव नेपाल, डा. बाबुराम भट्टराई र वामदेव गौतमले समाजवादी केन्द्र बनाएर राष्ट्रिय राजनीतिमा ‘नयाँ पोल’ बनाउने प्रयास जोडतोडले अगाडि बढाएका छन् ।

IME BANK INNEWS

माओवादी केन्द्र, एकीकृत समाजवादी, जनता समाजवादीबाट बाहिरिएका डा. भट्टराई र नेकपा एकता राष्ट्रिय अभियानका संयोजक वामदेव गौतम एकीकृत भएर समाजवादी केन्द्र बनाउने प्रयासमा छन् ।


Advertisment
NMB BANK
RMC TANSEN
NIC ISLAND BOX

संसदीय राजनीतिमा रहेका ठूला वामपन्थी दलमध्ये एमाले बाहेकको शक्ति एकीकृत हुँदा राष्ट्रिय राजनीतिमा नयाँ पोल तयार हुनेछ । तर, त्यो पोल आफैँमा कत्तिको शक्तिशाली होला भन्नेमा चाहिँ संशय नै छ ।

नेकपा एकीकृत समाजवादी पार्टीका ‘सम्मानित नेता’ तथा पूर्वप्रधानमन्त्री झलनाथ खनालले समाजवादी केन्द्र बनाउने विषयमा छलफल भइरहेको र निष्कर्षमा पुग्न बाँकी रहेको बताए । 


Advertisment
mahindra Box
Saurya island

‘हामी जम्माजम्मी दुईपटक बैठक बसेका छौं । छलफल जारी छ । हामी यो देशका लेफ्ट र सोसलिस्ट पार्टी तथा समूहहरू एकताबद्ध भएर, एउटा मोर्चा बनाएर चुनावतिर जाऊँ भन्नेबारेमा सल्लाह गर्दैछौं’, खनालले भने ।  

वामपन्थी शक्तिहरू मिल्नु अहिलेको आवश्यकता भएको तर सबै वामपन्थीहरू सहकार्यका लागि तयार नभएको पनि उनले बताए । 

Vianet communication
Sanima Bank

‘सबै वामपन्थीहरू एक ठाउँमा आउनु अहिलेको आवश्यकता हो । कतिपय समूह त्यसका लागि तयार नै छैन । सबै तयार नभई त कसरी हुन्छ र ? वाम एकता यो देशको आवश्यकता हो’, खनालले भने ।

एउटै पार्टी नबनेको अवस्थामा विचार मिल्ने पार्टीहरूको बीचमा एउटै चुनाव चिह्न लिएर निर्वाचनमा जानेबारे पनि छलफल भइरहेको खनालले बताए । ‘कानूनले विचार मिल्ने दलहरूको एउटै चुनाव चिह्न हुन सक्ने व्यवस्था गरेको छ । हामी यो विषयमा पनि छलफलमा छौं’, उनले भने । 

माओवादी केन्द्रका नेता वर्षमान पुनले पनि समाजवादी केन्द्र बनाउनेबारे निर्णय भइसकेको प्रतिक्रिया दिएका छन् ।

सत्ता गठबन्धनमा रहेका वामपन्थी झुकाव भएका पार्टीहरू मिलेर समाजवादी केन्द्र बनाउने निर्णय भएको उनले बताए ।

कम्युनिस्ट पार्टीहरूको एकताका लागि प्रयास गरिरहेका नेकपा एकता राष्ट्रिय अभियानका संयोजक वामदेव गौतमले वामपन्थी एकताका लागि एकता संयोजन समिति बनाउनेबारे छलफल चलाइरहेका छन् । यसै सिलसिलामा प्रचण्ड र गौतमबीच सोमवार सिंहदरबारमा भेटवार्ता भएको थियो । 

सिंहदरबारस्थित माओवादी संसदीय दलको कार्यालयमा भएको भेटमा दुई नेताले समाजवादी केन्द्र र एकता संयोजन समिति बनाउने बारेमा छलफल गरेका छन् । छलफल सकेर बाहिरिने क्रममा आफूहरूको नेता प्रचण्ड भएको गौतमले बताएका थिए । 

लोकान्तरसँगको कुराकानीमा गौतमले भने, ‘समाजवादी केन्द्र बनाउने प्रयासलाई चाँडो निष्कर्षका पुर्‍याउने बारेमा कुराकानी भएको छ । चाँडै ६/७ वटा समाजवादी पार्टीहरू बसेर टुंगोमा पुग्छौं ।’

आसन्न प्रतिनिधि सभा र प्रदेश सभाको चुनावअघि पार्टी एकता नै सम्भव नहुने भएकाले मोर्चा बनाएर एउटै चिह्नमा चुनावमा सहभागी हुने सम्भावना रहेको गौतमले बताए । 

उनले भने, ‘निर्वाचन नजिक आइसकेको छ । त्यसको तयारीमा जुट्नुपर्ने छ । त्यसो हुँदा पार्टी एकता अहिले नै सम्भव नहोला भन्ने छलफल भइरहेको छ । चुनावपछि पार्टी एकता गर्ने गरी एकता संयोजन कमिटी बनाएर जानेबारे छलफल भइरहेको छ ।’

उक्त कमिटी नै समाजवादी मोर्चाको स्वरूप हुने उनले बताए । कम्युनिस्ट पार्टी र गैर कम्युनिस्ट तर समाजवादी धारका पार्टीहरूलाई समेटेर समाजवादी मोर्चा बनाउने तयारी रहेको गौतमले बताए । 

कस्तो होला मोर्चाको शक्ति ? 

अहिले चर्चा हुने गरेको समाजवादी मोर्चा वा केन्द्रमा विशेषगरी माओवादी केन्द्र, एकीकृत समाजवादी, डा. बाबुराम भट्टराई नेतृत्वको समूह र वामदेव गौतम नेतृत्वको नेकपा एकता राष्ट्रिय अभियान सम्मिलित हुन तयार भएका छन् ।

जनता समाजवादी पार्टीका अध्यक्ष उपेन्द्र यादवले कारवाही गरेपछि नयाँ पार्टी गठनको प्रयासमा रहेका डा. भट्टराई समाजवादी मोर्चामा रहन सहमत भएको माओवादी केन्द्रका नेता वर्षमान पुनले बताएका छन् । 

त्यसबाहेक, उपेन्द्र यादव नेतृत्वको जनता समाजवादी पार्टीलाई पनि यो चुनावी मोर्चामा सहभागी गराउने प्रयास भइरहेको छ । 

हालको प्रतिनिधि सभाका अहिले एमाले सबैभन्दा ठूलो दल छ । त्यसपछिको शक्तिमा कांग्रेस, माओवादी केन्द्र, एकीकृत समाजवादी र जनता समाजवादी पार्टी रहेका छन् । प्रतिनिधि सभामा एमालेका ९८ जना सांसद छन् । कांग्रेसको ६३, माओवादी केन्द्रका ४९, एकीकृत समाजवादीका २३ जना सांसद छन् ।

जनता समाजवादी पार्टीका २० जना सांसद थिए । तर, जनता समाजवादी पार्टीबाट सांसद रहेका डा. बाबुराम भट्टराई र महिन्द्र राय यादवले उक्त पार्टी छाडेका छन् ।

माओवादी केन्द्र, एकीकृत समाजवादी, जनता समाजवादीका सांसद संख्या जोड्दा ९० सांसद हुन्छ । त्यसमा डा. भट्टराई र यादव थपिँदा सांसदको संख्या ९२ पुग्छ । यसो हुँदा उनीहरू संसद्को दोस्रो शक्ति हुन्छन् । तर, निर्वाचनको मिति घोषणा भएसँगै मौजुदा संसद् नरहन सक्छ । त्यसो हुँदा सत्ता समीकरणमा यो संख्याको अर्थ रहँदैन । 

अर्कोतर्फ, माओवादी केन्द्र र एकीकृत समाजवादीले गत चुनावमा एक्लै प्रतिस्पर्धा गरेर जितेका पनि होइनन् । त्यसबेला एमाले र माओवादी केन्द्रले पार्टी एकताको नारा दिएर चुनावी गठबन्धन गरेका थिए । एमाले र माओवादीले एकअर्काको बलमा चुनाव जितेका थिए । एकीकृत समाजवादी एमालेबाट विभाजन भएर बनेको हो । 

गत वैशाखमा सम्पन्न स्थानीय तहको चुनावको मत परिणाम हेर्ने हो भने अहिले बनाउने भनिएको समाजवादी मोर्चा राष्ट्रिय राजनीतिको तेस्रो शक्ति हो । 

स्थानीय तहमा वडाध्यक्षतर्फ नेपाली कांग्रेसले ३९ लाख ५६ हजार १ सय ९३ मत पाएको निर्वाचन आयोगको तथ्यांकमा उल्लेख छ । दोस्रो स्थानमा रहेको एमालेले ३८ लाख ११ हजार ६०२ मत पाएको छ ।

 

यसैगरी १५ लाख ३ हजार २४७ मत पाएर माओवादी तेस्रो, ५ लाख ७७ हजार ३ सय ८० मत पाएर जनता समाजवादी पार्टी चौथो, ४ लाख २२ हजार ७ सय ३७ मत पाएर एकीकृत समाजवादी पाँचौं, ३ लाख ६४ हजार १ सय ६० मत पाएर राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी छैटौं र २ लाख ४४ हजार ८ सय ८२ मत पाएर लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी सातौं भएको आयोगले जनाएको छ ।

 

कांग्रेस, माओवादी केन्द्र, एकीकृत समाजवादी र जनता समाजवादी पार्टीले स्थानीय तहमा आवश्यकतामा आधारमा चुनावी तालमेल गरेका थिए । त्यसो हुँदा उनीहरूले पाएको मत पनि एकल प्रतिस्पर्धाबाट आएको चाहिँ होइन ।   

कुल ७५३ स्थानीय तहमा प्रमुखमा जितेको संख्या हेर्दा कांग्रेसले ३२९ अर्थात ४३ प्रतिशत स्थानीय तहको नेतृत्व जितेको छ । एमालेले २०६ अर्थात २७ प्रतिशत स्थानीय तहमा नेतृत्व जितेको छ । माओवादी केन्द्रले १२१ अर्थात १६ प्रतिशत स्थानीय तहको प्रमुखमा जीत निकालेको छ । जनता समाजवादी पार्टीले ३० स्थानीय तह अर्थात् करीब ४ प्रतिशत र एकीकृत समाजवादीले २० अर्थात् करीब साढे २ प्रतिशत स्थानीय तहमा जीत हासिल गरेका छन् ।

माओवादी केन्द्र, जनता समाजवादी पार्टी र एकीकृत समाजवादी पार्टीले जितेको स्थानीय तह जोड्दा १७१ पुग्छ । स्थानीय तहमा यो तेस्रो शक्ति हो । 

कांग्रेस वा एमालेसँग तालमेल नगरेको खण्डमा यो मोर्चालाई पहिलो वा दोस्रो शक्ति बन्न मुस्किल छ । तर, तालमेल गर्दा भने समग्रमा दोस्रो शक्ति बन्ने सम्भावनालाई नकार्न सकिन्न ।

पहिलो शक्ति बन्ने दाबी 

समाजवादी मोर्चाको चर्चा गरिरहेका नेताहरूले आगामी चुनावबाट प्रतिनिधि सभामा पहिलो शक्तिकोरूपमा उदाउने दाबी गरिरहेका छन् । 

माओवादी केन्द्रका नेता वर्षमान पुनले आगामी दिनमा नेपालको राजनीतिमा वामपन्थी ध्रुवको नेतृत्व समाजवादी केन्द्रले गर्ने र दक्षिणपन्थी ध्रुवको नेतृत्व कांग्रेसले गर्ने दाबी गरेका छन् ।

उनले भनेका छन्, ‘वामपन्थी शक्तिको नेतृत्व समाजवादी मोर्चाले गर्छ । दक्षिणपन्थी ध्रुवको नेतृत्व कांग्रेसको हुन्छ । एमालेले कसलाई रोज्ने उसको विचार हो ।’

वामपन्थी एकताको प्रयासमा रहेका नेता वामदेव गौतमले पनि समाजवादी मोर्चा बन्दा अहिले तेस्रो शक्ति हुने र चुनावबाट पहिलो शक्तिमा स्थापित हुन प्रयास गर्ने बताए । 

‘हामी अहिले तेस्रो शक्ति हुन्छौं भन्ने त स्थापित नै भइहाल्यो । आगामी चुनावबाट पहिलो शक्ति बन्ने हाम्रो प्रयास हुन्छ’, गौतमले भने ।

समाजवादी केन्द्रको नाममा बन्न लागेको मोर्चा सत्तारूढ पाँच दलीय गठबन्धनको उप–गठबन्धन हो । वामपन्थी मोर्चा र कांग्रेसले संयुक्तरूपमा चुनावी तालमेल गर्ने तर, सीट बाडफाँडमा सम्मानजनक व्यवहार हुनुपर्ने माग वामपन्थी नेताहरूले गरिरहेका छन् ।  

यसरी बनेको मोर्चा आगामी निर्वाचनपछि पहिलो वा दोस्रो शक्तिकोरूपमा स्थापित हुन नसके पनि सशक्त र निर्णायक भूमिकासहितको तेस्रो शक्तिका रूपमा भने स्थापित हुने देखिन्छ । 

अर्कातर्फ, माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष प्रचण्डले आगामी चुनावपछिको प्रधानमन्त्रीको कुर्सी ताकिरहेका छन् । त्यसका लागि पनि उनले आफ्नो नेतृत्वमा सशक्त र निर्णायक शक्ति बनाउने प्रयास थालेका छन् । 

वामपन्थी पृष्ठभूमिका केही दलहरू अहिले गठबन्धन नामको राजनीतिक गोठमा सँगै छन् । तर, प्रचण्डले उनीहरूलाई आफूले चाहे जसरी हिँडाउने गरी एउटै जुवामा नार्ने प्रयास गरिरहेका छन् ।

उनको त्यो प्रयास कति सफल हुन्छ, त्यो भने भविष्यले नै बताउने छ ।

Maruti inside
NLIC
TATA Below
साउन २९, २०७९

आज (१४ अगस्ट) मा स्वतन्त्रता दिवस मनाइरहेको पाकिस्तान भूरणनीतिक अवस्थितिका कारण उच्च महत्त्वको मुलुक हो ।  भूरणनीतिक अवस्थितिको लाभ पाकिस्तानका अभिजात वर्गले उठाएको भए पनि सर्वसाधारणसम्म त्यसको प्रतिफल पुग्...

भदौ १, २०७९

२०७४ मंसिर २ गते गोरखाको पालुङटारमा आयोजित चुनावी सभामा पुराना वामपन्थी नेता देवी ओझाले तत्कालीन वाम गठबन्धनबाट प्रधानमन्त्रीमा दाबी गर्नेहरूको लर्कोप्रति कटाक्ष गर्दै एउटा किस्सा सुनाएका थिए– म भर्खर ...

साउन ३०, २०७९

भारतले सोमवार अर्थात् १५ अगस्टमा स्वतन्त्रता दिवस मनाइरहेको छ ।  सन् १९४७ मा बेलायती उपनिवेशबाट स्वतन्त्रता पाएको भारत अहिले विश्वको पाँचौं ठूलो अर्थतन्त्र बनिसकेको छ । लगभग ३० खर्ब डलर बराबरको अर्थतन्त्रका ...

साउन ३०, २०७९

राष्ट्रपतिले नागरिकता विधेयक सन्देशसहित प्रतिनिधिसभामा फिर्ता गरेपछि राष्ट्रिय राजनीतिमा नयाँ तरङ्ग उत्पन्न भएको छ ।  संसदीय समितिमा छलफल भएर संसद्मा आइपुगेको विधेयक फिर्ता लिएर सरकारले नयाँ नागरिकता व...

साउन ३१, २०७९

तालिबानले अफगानिस्तानमा दोस्रोपटक शासन चलाउन थालेको एक वर्ष पूरा भएको छ । सन् २०२१ अगस्ट १५ मा अमेरिकी गुप्तचर निकायहरूको आकलनलाई झूटो साबित गर्दै तालिबानले अमेरिकी सैनिकहरू अफगानिस्तानमा छँदाछँदै राजधा...

भदौ २, २०७९

२०७० सालमा पनि मंसिर ४ गतेका लागि नै संविधान सभाको दोस्रो चुनावको मिति तोकिएको थियो । अहिले एकीकृत समाजवादीका अध्यक्ष रहेका माधव नेपाल त्यतिबेला एमालेबाटै संविधानसभा सदस्यको उम्मेदवार थिए । उनले काठमाडौं...

उच्च शिक्षामा सुधारको प्रश्न : मानव पूँजी निर्माणका लागि यसरी सुधार्नुपर्छ पाठ्यक्रम

उच्च शिक्षामा सुधारको प्रश्न : मानव पूँजी निर्माणका लागि यसरी सुधार्नुपर्छ पाठ्यक्रम

साउन ३०, २०७९

शिक्षा सामाजिक रूपान्तरण र आर्थिक समृद्धिको मेरुदण्ड हो । ज्ञान, सीप, संस्कार र स्वभाव निर्माण तथा परिस्कार शिक्षाका कार्य हुन् । नेपालको शिक्षा प्रणाली गुरुकूल हुँदै आधुनिक बहुविश्वविद्यालयको युगमा छ । तर उच्च शिक्ष...

नेपाली अर्थतन्त्रमा जरो गाडेको पैतृक पूँजीवाद र हाम्रो भविष्य

नेपाली अर्थतन्त्रमा जरो गाडेको पैतृक पूँजीवाद र हाम्रो भविष्य

साउन २९, २०७९

‘हामी फेरि पैतृक पूँजीवादको बाटोमा फर्किरहेका छौं । जहाँ अर्थव्यवस्थाको लगाम केवल सम्पत्तिवालाहरूको हातमा मात्र होइन, बरू विरासतमा प्राप्त सम्पत्तिका मालिकहरूको हातमा हुनेछ । जहाँ तपाईंको जन्म, तपाईंको म...

३०० वर्षको इतिहासमा बेलायतका ५७ प्रधानमन्त्री– वालपोलदेखि जोनसनसम्म

३०० वर्षको इतिहासमा बेलायतका ५७ प्रधानमन्त्री– वालपोलदेखि जोनसनसम्म

साउन २६, २०७९

बेलायतको आधुनिक राजनीतिक इतिहासमा धेरै नेताहरू लामो समयसम्म प्रधानमन्त्री वा पार्टीको नेता भएको देखिँदैन । सत्तापक्ष मात्रै होइन, कुनै पनि पार्टीको प्रमुखबाट एकपटक हटेपछि वा असफल भएपछि पुनः त्यहीँ पदका लागि उ...

ad
x