लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालयले रुपन्देहीको देवदहमा करीब १०० विगाहा जमिन प्राप्त गरेको छ ।

मन्त्रिपरिषद्को फागुन ११ गतेको बैठकले बुद्धको मावली गाउँमा जग्गा दिने निर्णय गरेको छ । देवदह नगरपालिका–८ स्थित बुद्धमावली सामुदायिक वन सहितको जग्गा विश्वविद्यालयले पाएको हो ।

लुम्बिनीमा केन्द्रीय कार्यालय रहेको विश्वविद्यालयलाई शैक्षिक कार्यक्रम विस्तारका लागि जग्गा अपुग रहेको थियो । विश्वविद्यालयले ५ वर्षदेखि देवदहमा जग्गा प्राप्तिका लागि पहल थालेको थियो ।

वनको जग्गा प्राप्तिका लागि अन्य स्थानमा जग्गा खरिद गरेर सोधभर्ना गर्नुपर्ने वा सोबापत रकम बुझाउनुपर्ने कानूनी प्रावधान छ । अर्थ मन्त्रालयले विश्वविद्यालयका लागि जमिन दिँदा चाहिने करीब २० करोड रकम वन मन्त्रालयलाई दिने प्रतिबद्धतापछि मन्त्रिपरिषद्ले जग्गा दिने निर्णय गरेको छ ।

रुपन्देहीका जनप्रतिनिधि एवं अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलले विशेष पहलकदमी गर्दै वन मन्त्रालयलाई अर्थ नै सोधभर्ना गर्ने निर्णय लिएपछि विश्वविद्यालयले जग्गा प्राप्ति गरेको हो । पौडेलले निर्वाचनमा आफ्नो घोषणापत्रमै बौद्ध विश्वविद्यालयको विकासलाई प्राथमिकतामा राखेका थिए । सोही अनुरुप देवदहमा ६१.२५ हेक्टर क्षेत्रफल रहेको जग्गामा विश्वविद्यालयले पूर्वाधार निर्माण गर्नेछ ।

रुपन्देहीको पूर्वाधार विकासमा ठूलो काम गरिरहेका अर्थमन्त्री पौडेलले शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रको पूर्वाधार विकासमा जोड दिँदै आएका छन् । बुटवल मेडिकल कलेज, लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालयको डीन कार्यालय स्थापना र पूर्वाधार निर्माणको काम शुरू भइसकेको छ । बुटवल मेडिकल कलेजको गुरुयोजना अन्तिम चरणमा पुगेको छ ।

बौद्ध विश्वविद्यालयले बुटवलको नयाँगाउँमा डीन कार्यालय सहितको आंगिक क्याम्पस शुरू गर्दैछ । जसका लागि समेत स्थानीय स्तरबाट जग्गा प्राप्ति भएको छ ।

विश्वविद्यालयका रजिस्ट्रार डा. तिलक आचार्यले लामो मेहनतपछि देवदहमा जग्गा प्राप्ति भएको बताए । ‘यही जग्गाका लागि म आफैं ५ वर्षदेखि हिँडिरहें, अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलको विशेष पहलपछि क्याबिनेटले जग्गा दिने निर्णय गरेको छ,’ उनले भने, ‘यो विश्वविद्यालयको मात्रै नभई लुम्बिनी प्रदेशकै लागि ठूलो उपलब्धि हो ।’

विश्वविद्यालयले अहिले ३ वटा विषयमा देवदहमै पठनपाठन शुरू गरिसकेको छ । पूर्वाधार निर्माणको काम तत्काल नै शुरू हुने रजिस्ट्रार आचार्यले बताए । ‘देवदह, तिलौराकोट, बुटवल र लुम्बिनीमा विश्वविद्यालयका आंगिक संरचना हुनेछन्,’ उनले भने, ‘अब पूर्वाधारको अभाव नहुने गरी निर्माणको काम थाल्छौं ।’

२०६१ सालमा स्थापना भएको विश्वविद्यालय २०७१ सालमा मात्रै लुम्बिनीमा आएको हो । त्यसअघि विश्वविद्यालय सम्पर्क कार्यालयका रूपमा काठमाडौंमा मात्रै सीमित रहेको थियो । अहिले लुम्बिनीमा सुविधासम्पन्न पूर्वाधार निर्माण भएका छन् ।

केन्द्रीय कार्यालय भवन, पुस्तकालय, छात्रावास, आवास गृह, बौद्ध स्तुपा सहितका संरचना लुम्बिनीमा तयार भएका छन् ।

विश्वविद्यालयले विभिन्न ८ वटा क्याम्पसलाई सम्बन्धन दिएको छ । विश्वविद्यालयले तिलौराकोट, लुम्बिनी, बुटवल र देवदहमा पठनपाठन गराइरहेको छ । अहिले विश्वविद्यालयमा करीब ३ हजार विद्यार्थी अध्ययनरत छन् ।

देवदहमा प्राप्त भएको जग्गामा तपोवन सहितको पूर्वाधार निर्माण गर्ने योजना रहेको छ । त्यसको गुरुयोजना कोरियन प्रोफेसर क्वाकको टीमले बनाइरहेको छ । क्वाक लुम्बिनीको बृहत्तर गुरुयोजना बनाउने योजनाकार हुन् ।

रुपन्देही क्षेत्र नम्बर १ का सांसद छविलाल विश्वकर्माले विश्वविद्यालयलाई जग्गा दिने निर्णयको स्वागत गरेका छन् । ‘यो निर्णयले समग्र देवदहकै विकासमा आमुल परिवर्तन गर्नेछ,’ उनले भने, ‘जग्गा प्राप्तिका लागि सहयोग गर्ने जनप्रतिनिधि, स्थानीय सबैलाई धन्यवाद छ ।’

देवदहमा विश्वविद्यालयले जग्गा पाएपछि स्थानीय उत्साहित छन् । सोही खुशीयालीमा दीपावली नै भएको छ । स्थानीयले देवदहको विकासमा विश्वविद्यालय आउँदा ठूलो योगदान हुने अपेक्षा गरेका छन् ।