कोरोनाकालको सिंहदरबार– एउटा मास्कको ४५० रुपैयाँ, एक लिटर स्यानिटाइजरको ३ हजार !

सुशील पन्त
सुशील पन्त

लोकान्तरका समाचार सम्पादक सुशील पन्त समसामयिक राजनीति र संसदीय मामिलामा कलम चलाउँछन् । 

कोरोना महामारी नियन्त्रण प्रयासमा देशभर आर्थिक अनियमितताका समाचार आइरहेको समयमा केन्द्रीय प्रशासनिक निकाय सिंहदरबारले पनि कर्मचारी र सेवाग्राहीका लागि बजार मूल्यभन्दा महंगा सामान खरिद गरेको पाइएको छ । 

कोरोना सावधानीका लागि भन्दै प्रत्येक मन्त्रालय र सरकारी निकायले मास्क, स्यानिटाइजर, भाइजर र स्यानिटाइजर स्टान्डजस्ता सामान खरिदमा लाखौं रुपैया खर्च गरेको पाइएको छ ।


Advertisement

लोकान्तर डट्कमले गरेको खोजमा एउटै पर्खालभित्र रहेको सिंहदरवारभित्रकै मन्त्रालयले खरिद गरेका मास्क र स्यानिटाइजरको मूल्यमा ठूलो अन्तर देखिएको छ ।

मन्त्रालयले खरिद गरेका सामानको मूल्य र परिमाणमा अन्तर देखिएको छ । 


Advertisement

एउटा मास्कको ४५० रुपैयाँ 

शिक्षा मन्त्रालयले के एन ९५ फिल्टर मास्कप्रति पिस ४ सय ५० रुपैयाँमा खरिद गरेको छ । 

मन्त्रालयले लोकान्तरलाई उपलब्ध गराएको विवरणमा ४ सय ५० रुपैयाँको दरले ९५ पिस मास्क खरिद गरेको देखिन्छ । 

मन्त्रालयले ३ पत्र भएको सर्जिकल मास्क १५ रुपैयाँ र सामान्य मास्क १० रुपैयाँ प्रतिपिस खरिद गरेको छ । मन्त्रालयले नोज पिन भएको मास्क ७ सय रुपैयाँ प्रतिपिस खरिद गरेको देखिन्छ । पटक–पटकका खरिदमा उही मास्क र स्यानिटाइजरको मूल्य फरक पाइएको छ । 

अर्थ मन्त्रालयले २०७६ चैत्र महिनादेखि २०७७ असोजसम्ममा २० हजार १ सय ५० थान सर्जिकल र १ हजार ४ सय ५० थान एन ९५ मास्क खरिद गरेको छ ।

मन्त्रालयले लोकान्तर डटकमलाई उपलब्ध गराएको विवरणमा १४ सय ५० थान मास्कको ४ लाख ४८ हजार ८ सय २७ रुपैयाँ तिरेको देखिन्छ । 

विभिन्न फर्महरूबाट खरिद गरिएको एन ९५ मास्कको औसत मूल्य ३ सय ९ रुपैयाँ ५३ पैसा पर्छ । स्रोतका अनुसार अर्थले शुरूमा खरिद गरेका मास्कको मूल्य ४ सय रुपैयाँभन्दा बढी छ । मन्त्रालयले खरिद गरेको एकमुष्ट रकम मात्र उल्लेख छ । 

अर्थ मन्त्रालयले २० हजार १ सय ५० थान सर्जिकल मास्कका लागि २ लाख १५ हजार ६ सय ८७ रुपैयाँ तिरेको छ । यसको औसत मूल्य १० रुपैयाँ ७० पैसा परेको देखिन्छ ।

५० मिटरको दूरीमा रहेका शिक्षा र अर्थ मन्त्रालयले खरिद गरेको मास्कको मूल्यमा १ सय ४१ रुपैयाँ अन्तर परेको छ ।

एक लिटर स्यानिटाइजरको मूल्य ३१ सय 

मन्त्रालयहरूले कोरोना संक्रमणबाट जोगिन ठूलो परिमाणमा स्यानिटाइजर खरिद गरेको पाइएको छ ।

सिंहदरबारका अधिकांश मन्त्रालयले स्ट्यान्डसहित कार्यालयको गेटमा स्यानिटाइजर राखेका छन् ।

अर्थ मन्त्रालयले चैत्रदेखि असोजसम्म ५ सय ४७ लिटर स्यानिटाइजर खरिद गरेको देखिन्छ ।

मन्त्रालयले औषधि व्यवस्था विभागबाट ४ सय ३२ र विभिन्न फर्मबाट १ सय १५ लिटर स्यानिटाइजर खरिद गरेको लोकान्तरलाई प्राप्त विवरणमा उल्लेख छ । 

निजी फार्मबाट खरिद गरिएको १ सय १५ लिटर स्यानिटाइजरको मूल्य ३ लाख ५७ हजार ६७ रुपैयाँ छ, जसको औसत मूल्य ३ हजार १ सय ४ रुपैयाँ ९३ पैसा परेको देखिन्छ ।

जबकि औषधि व्यवस्था विभागबाट खरिद गरिएको स्यानिटाइजरको मूल्य प्रतिलिटर औसत ६ सय ५२ रुपैयाँ परेको देखिन्छ ।

शिक्षा मन्त्रालयले भने ५ सय एमएलसम्ममा स्यानिटाइजरका बोत्तल किनेको छ । मन्त्रालयले लोकान्तरलाई उपलब्ध गराएको विवरणमा डेटोलको २ सय एमएलको बट्टालाई प्रतिदर्जन ३ हजार रुपैयाँको दरले खरिद गरेको उल्लेख छ ।

यस्तै ल्यारी हर्बलको ३ सय एमएलको बट्टालाई प्रतिदर्जनको ३५ सय रुपैयाँमा खरिद गरेको देखिन्छ । हस्पिएड स्यानिटाइजर ५ सय एमएललाई ६ सय रुपैयाँ तथा नेपाल औषधि लिमिटेडको १०० एमएलको बट्टा १ सय ५० रुपैयाँमा खरिद गरेको देखिन्छ ।

शिक्षा मन्त्रालयले श्रावणदेखि कात्तिकसम्म नेपाल औषधि लिमिटेडबाट प्रति ग्यालेन ३ हजार रुपैयाँका दरले ५ लिटर परिमाणका १० ग्यालेन स्यानिटाइजर किनेको छ । 

परराष्ट्रमा झण्डै ५ लाखको मास्क/स्यानिटाइजर

परराष्ट्र मन्त्रालयले २०७६ चैत्रदेखि २०७७ असोजसम्ममा ४ लाख ९८ हजार ७ सय ८७ रुपैयाँ ८८ पैसा बराबरको स्यानिटाइजर, मास्क, स्यानिटाइजर स्ट्याण्ड खरिद गरेको छ । 

‘नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषद्को मिति २०७७ जेठ २८ को निर्णयबमोजिम कोभिड– १९ बाट कर्मचारी र सेवाग्राही समेतको सुरक्षाका लागि २०७६ चैतदेखि २०७७ असोजसम्ममा रु ४ लाख ९८ हजार ७८७ रुपैयाँ ८८ पैसा मूल्यको स्यानिटाइजर, मास्क, स्यानिटाइजर स्ट्याण्ड लगायतका सामग्री खरिद गरिएको,’ मन्त्रालयले लोकान्तरलाई उपलब्ध गराएको विवरणमा उल्लेख छ ।

परराष्ट्रले कुन ब्राण्डको मास्कको कति रुपैयाँमा खरिद गरेको भन्ने विवरण दिन अस्वीकार गरेको छ । 

बजारमा भन्दा सिंहदरबारमा चौगुणा महंगो 

कोरोना महामारी शुरू भएसँगै नेपाली बजारमा युरोप, अमेरिकादेखि चाइनासम्ममा मास्क र स्यानिटाइजर किन्न पाइन्छ । सामान्य खालको के एन ९५ मास्क बजारमा ६५ रुपैयाँदेखि १ सय रुपैयाँसम्ममा पाइन्छ । तर सिंहदरबारमा भने साढे ४ सय रुपैयाँसम्ममा खरिद गरेको देखिन्छ ।

किन महंगोमा सामान खरिद गरेको भन्ने कुराको जवाफ दिन कोही तयार छैनन् । ‘खरिद किन महंगो पर्‍यो भनेर त हामीलाई पनि थाहा हुँदैन, यो खरिद गर्ने निकाय र स्टोरलाई नै सोध्नुस्,’ एक मन्त्रालयका सूचना अधिकारीले लोकान्तरसँग भने । 

कोरोना महामारीको समयमा मास्क, स्यानिटाइजर लगायतका सामानमा कमिसनको खेल भएको मन्त्रालयका कर्मचारीहरू गुनासो गर्छन् । 

‘शुरू–शुरूमा कार्यालयमा मास्क बाँडिएको थियो, अहिले हामीले व्यक्तिगत रूपमा किनेर लगाएका छौं,’ मन्त्रालयका एक कर्मचारीले लोकान्तरसँग भने, ‘खरिद गरिएका मास्क कहाँ जान्छन्, हामीलाई थाहा हुँदैन ।’

 

सुशील पन्त
सुशील पन्त

लेखकबाट थप...

कमेन्ट गर्नुहोस्