×

NMB BANK
Dabur

फेरि अर्को भूकम्प

डोटीको भन्दा सानो भूकम्प जाँदा पनि जाजरकोटमा किन धेरै भयो मानवीय क्षति ?

काठमाडाैं | कात्तिक १८, २०८०

NTC
Premier Steels

२०७२ वैशाख १२ मा गोरखा बारपाकपछि शुक्रवार राति जाजरकोटलाई केन्द्र बनाएर अर्को ठूलो मानवीय क्षति पु¥याउने भूकम्प गएको छ । ७२ सालको विनाशकारी भूकम्पमा परी ९ हजारभन्दा बढीले ज्यान गुमाएका थिए । 

Sagarmatha Cement
Muktinath Bank

विनाशकारी भूकम्पपछि सयौंको संख्यामा साना भूकम्प गएका थिए । तर ठूलो मानवीय क्षति पु¥याउने गरी जाजरकोट बारेकोट गाउँपालिका–१  रामीडाँडालाई केन्द्र बनाएर शुक्रवार राति ६.४ रेक्टरस्केलको भूकम्प गएको हो । 


Advertisment
RMC TANSEN
IME BANK INNEWS
shivam ISLAND

भूकम्पले जाजरकोट र रुकुम पश्चिमा गरी १५७ को ज्यान गएको छ । जाजरकोटमा १०५ र रुकुम पश्चिममा ५२ जनाले ज्यान  गुमाएका हुन् । कम्तीमा ३७५ जना घाइते भएका छन् । जाजरकोट सदरमुकाम खलंगाका दर्जनौं घर क्षति विक्षत भएका छन् ।


Advertisment
SBL

७२ सालको भूकम्प शनिवार दिउसो ११ बजेर ५६ मिनेटमा गएको थियो । बिदा र दिउँसोको समय हुँदा ठूलो भूकम्प गए कम मानवीय क्षति भएको थियो । तर जाजरकोटमा शुक्रवार मानिसहरू मस्त निद्रामा रहेका बेला भूकम्प आयो । यस्तोमा यसपटक तुलनात्मक रुपमा सानो भूकम्प भए पनि मानवीय क्षति धेरै भएको छ । 

Vianet communication
Laxmi Bank

ढुंगा र माटोले बनेका अधिकांश घर भत्किएका छन् । ओछ्यानमा सुतेकै समयमा भूकम्प गएपछि मध्यराति मानिसहरू घरबाटसमेत बाहिर निस्किन सकेनन् । थोरैले मात्रै घरबाट निस्किएर ज्यान जोगाएका छन् । यो भूकम्पलगत्तै राति तीनवटा र बिहान र दिउँसो गरी पाँचवटा पराकम्प गए । यी सबै पराकम्प ४.६ मुनिका छन् ।

गतवर्ष कात्तिक २२ गते डोटीलाई केन्द्रविन्दु बनाएर ६.६ रेक्टरस्केलको भूकम्प गएको थियो । बिहान २ बजेर १२ मिनेटमा सो भूकम्प गएको थियो । सो भूकम्पमा परी डोटीमा ६ जनाको मृत्यु भएको थियो । गत असोज १७ गते बझाङलाई केन्द्र बनाएर ६.३ रेक्टरस्केलको भूकम्प गएको थियो । जसमा बाजुरा र बझाङमा एक–एक जनाको मृत्यु भएको थियो । तर गत वर्ष डोटीमा गएको भन्दा सानो भूकम्प जाँदा पनि जाजरकोट भूकम्पमा बढी मानवीय र भौतिक क्षति भएको छ । 

मुख्यगरी ढुंगा–माटोले बनेका कच्ची घर र राति मानिसहरू सुतेको समय हुनाले धेरै भौतिक र मानवीय क्षति भएको बताइएको छ । 

खानी तथा भूगर्व विभागका भूकम्पविद् मुकुन्द भट्टराई भौगोलिक विकटता, भिरालो जमिन, कमजोर संरचना, जनचेतनाको कमीका बीच राति भूकम्प जाँदा धेरै मानवीय क्षति भएको बताउँछन् । 

‘हाम्रो पश्चिम क्षेत्र मात्रै होइन सिंगो हिमालय नै भूकम्पको जोखिममा छ । पश्चिम नेपालमा त एक वर्षयता एकपछि अर्को भूकम्प निरन्तर गएका छन्,’  भट्टाई भन्छन्, ‘यसरी भूकम्प गइरहँदा अलि बढी सचेत हुनुपर्ने यो भएन । अझ भौगोलिक विकटता, भिरालो जमिन, कमजोर संरचना भएको ठाउँमा राति भूकम्प जाँदा मानवीय क्षति धेरै हुन पुग्यो ।’ 

७२ सालमा दिउँसो भूकम्प जाँदा तुलनात्मक रुपमा कम मानवीय क्षति भएको उनी बताउँछन् । 

‘७२ सालको भूकम्प ठूलो हो तर दिउँसोको समयमा गएकाले धेरै घर भत्किए पनि तुलनात्मक रुपमा कम मानवीय क्षति भएको मान्नुपर्छ । तर जाजरकोटमा राति सुतेको समयमा भूकम्प जाँदा मानिसहरू घरबाट बाहिर निस्किन पाएनन,’ उनी भन्छन्, ‘अर्कोतिर रातिको समयमा बत्ति, बाटो, सञ्चार नै विच्छेद हुँदा समयमा उद्दार हुन पाएन र घाइते धेरैको मृत्यु भयो ।’

१२ बजेको भूकम्पपछि मध्यरातिसम्म तीनवटा ठूला पराकम्प आएको र शनिबार दिउसोसम्म १७० साना पराकम्प आएको उनी बताउँछन् । बस्तीबाट नजिकको केन्द्रविन्दु हुँदा पनि यसपटक मानवीय र भौतिक क्षति बढी भएको उनको भनाइ छ । 

हिमालय क्षेत्र सधैं जोखिममा सचेत हुनुपर्छ 

भूकम्पविद् भट्टराई नेपालको ८ सय किलोमिटरको हिमालय क्षेत्र सधैं भूकम्पको जोखिमा रहेको बताउँछन् ।

अफगानिस्तानेदेखि म्यानमारसम्मको २४ सय किलोमिटरमध्ये नेपालको ८ सय किलोमिटर क्षेत्र सधैं भूकम्पको जोखिम क्षेत्र हो,’ उनी भन्छन्, ‘हामीले ठूला साना भूकम्पले सचेत हुन पटकपटक सन्देश दिइरहेको छ । पोहोर डोटीमा र यसपटक बझाङमा जाँदा पनि हामीले पूर्वतयारी गर्न सकेका छैनौं । सधैं जोखिममा भएकोले बलिया र भूकम्पप्रतिरोधी घर नै भूकम्पलाई जित्ने आधार हुन् ।’

भूकम्प गइसकेपछि मात्रै सरकार जाग्ने भन्दै सचेतना र सुरक्षित बस्ती निर्माणमा राज्यले समयमै प्रभावकारी अग्रसरता लिनुपर्ने उनी बताउँछन् । नभए जोखिम क्षेत्रमा जतिखेर पनि ठूलो भूकम्प जाँदा झन् ठूलो मानवीय र भौतिक क्षति बेहोर्नुपर्ने उनको भनाइ छ । 

‘हाम्रो स्थानीय तहदेखि केन्द्रीय सत्तासम्म घटना भएपछि मात्रै जाग्छ तर बलिया र सुरक्षित घर बस्ती बनाउने अभियान भूकम्प नजाँदै चाल्नुपर्छ,’ उनी भन्छन्, ‘यस्तो नहुँदा जतिखेर हामी ठूलो मानवीय र भौतिक क्षतिको त्रासमा बसिरहनुपर्ने हुन्छ ।’

hAMROPATRO BELOW NEWS
NLIC
TATA Below
पुस २५, २०८०

आफूलाई ‘लिटिल बुद्ध’ भनेर दाबी गर्ने रामबहादुर बम्जन पक्राउ परेपछि उनीबारे नयाँ–नयाँ तथ्य सार्वजनिक भइरहेका छन् । प्रहरीले उनलाई मंगलबार साँझ ७ बजे काठमाडौंको बूढानीलकण्ठस्थित निवास...

कात्तिक २१, २०८०

भैहवाबाट झण्डै २० किलोमिटर पश्चिममा छ रुपन्देहीको सियारी–५ मा बैदौली गाउँ । सोही गाउँकी ३३ वर्षीया सावित्रा खरेल खनाल आमा बन्ने खुसीको मुखैमा थिइन् । विवाह गरेको दुई वर्ष मात्रै पुग्नै लाग्दा सावित्रा आम...

कात्तिक २२, २०८०

पाल्पामा १९ वर्षीया किशोरीलाई बलात्कार गरेको आरोपमा एक जना पक्राउ परेका छन् । पक्राउ पर्नेमा गुल्मीको इस्मा गाउँपालिका ६ का २६ वर्षीय जिज्ञाश दाहाल रहेका छन् । उनलाई मंगलवार साँझ पक्राउ गरिएको प्रहरीले जनाएको...

कात्तिक २७, २०८०

उदयपुरमा २१ वर्षीया युवतीलाई बलात्कार गरेको आरोपमा एक जना पक्राउ परेका छन् ।  पक्राउ पर्नेमा लिम्चुङबुङ गाउँपालिका १ बाँस्बोटेका २५ वर्षीय टवीन्द्र राई रहेका छन् । उनलाई आइतवार दिउँसो पक्राउ गरिएको प्रहर...

कात्तिक १५, २०८०

बाराको कलैया उपमहानरपालिका–६ मदर्सा टोलमा रहेको बाल एकता इंग्लिस बोर्डिङ स्कूलका प्रिन्सिपल गुड्डु भनिने रुपेश स्वर्णकारको हत्याका मुख्य योजनाका सोही विद्यालयकी पूर्वशिक्षिका तथा लेखापाल राधा गुप्ता रहेको ख...

मंसिर १४, २०८०

नेपाली सेनाका कर्णेल कामेश्वर यादवको घरमा चोरी भएको छ । ललितपुर महानरपालिका–१८ भैँसेपाटीमा रहेको उनको घरबाट १९ लाख ४२ हजार ६ सय रुपैयाँसहित विभिन्न सामानहरू चोरी भएको जिल्ला प्रहरी परिसरका एसएस...

कहाँ चुक्यौँ हामी ?

कहाँ चुक्यौँ हामी ?

फागुन १९, २०८०

हामी सबैको आकाश एउटै छ । धर्ती एउटै छ । हावा, पानी, माटो एउटै छ । अग्नि, वायु, सूर्य एउटै छ । जन्म प्रक्रिया एउटै छ, मरण प्रक्रिया एउटै छ । जीवन प्रक्रिया एउटै छ, जीवन प्रणाली एउटै छ । मांसपेशी प्रणाली एउटै छ ...

‘कुशासन’- पवित्रतालाई समेत छायाँमा पारेको एक बदनाम शब्दावली

‘कुशासन’- पवित्रतालाई समेत छायाँमा पारेको एक बदनाम शब्दावली

फागुन १७, २०८०

हामीले सुन्दै आएको शब्द ‘कुशासन’को दुई फरक अर्थ हुन्छ । धेरैले राज्य शासनसँग जोडिएको घिनलाग्दो शब्द 'कुशासन' सुन्नुभएकै छ। पूजापाठ वा पवित्र कार्यमा बिछ्याइने कुशबाट बनेको चकटी वा आसनलाई प...

गल्ती दर्शनको सन्देश

गल्ती दर्शनको सन्देश

फागुन १२, २०८०

हामी प्रायः गल्ती गर्नु हुँदैन भन्छौँ, गल्ती हुन्छ कि भनेर डराउँछौँ । आफ्ना नानीहरूलाई पनि यस्तै शिक्षा दिन्छौँ । गल्ती गर्नु राम्रो होइन भन्छौँ, गल्ती गरे दण्ड पाइन्छ भन्ने गर्छौँ, तर गल्ती भन्ने कुरा नै त्यस्तै । नगरौँ...

x