×

सत्ता गठबन्धनबारे कांग्रेसका प्रभावशाली नेताको विश्लेषण

‘ओली–प्रचण्ड सम्बन्धको रसायन कमजोर छ, कांग्रेस–एमाले मिल्नुपर्छ’

काठमाडाैं | चैत २६, २०८०

२१ फागुनमा कांग्रेस र माओवादी केन्द्रको समीकरण टुट्नुको मुख्य कारण कम्युनिस्ट पार्टीमा देखिएको सकस हो । माओवादीका प्रायः नेता कम्युनिस्ट एकीकरणको पक्षमा हुनुहुन्थ्यो । ४/५ वर्ष सत्तामा बसे पनि निर्वाचनमा जानुपर्ने भएकाले पार्टीको भविष्य सुरक्षित नभएको महसुस उहाँरूलाई भयो । त्यसैले कुनै तरिकाले पार्टी एक बनाउन सक्यौं भने हाम्रो पनि भविष्य छ भन्नेमा पुग्नुभयो ।

माओवादीका केही नेता दुईचार वर्षपछाडि एक नम्बरको नेतृत्वमा पुग्न सक्ने सम्भावना भएका हुनुहुन्छ । त्यसैले २/४ वर्षपछि पार्टीको एक नम्बर नेता बन्ने आकांक्षा उहाँहरूमा देखिन्छ । एक नम्बर नेता हुन उहाँहरूलाई पार्टी पनि ठूलै चाहिएको छ । ठूलो पार्टीमा गएर नेता हुन सक्छु भन्ने आत्मविश्वास भएका नेता माओवादीमा हुनुहुन्छ । त्यसैले निरन्तररूपमा पार्टीलाई एमालेसँग मिलाउन लाग्नुभएको थियो । 


Advertisment

एमालेका आधिजस्तो नेताहरू पनि सकसमा हुनुहुन्छ । मेरै उमेर समूहका नेताहरू पनि चार वर्ष सत्ताबाहिर बस्यो भने पार्टी कसरी थेग्न सकिएला भन्नेमा थिए । दुई नेताको ‘पर्सनालिटी क्ल्यास’मा पार्टी अप्ठ्यारोमा पर्ने हो कि भन्ने चिन्तामा हुनुहुन्थ्यो । यसैले सत्तामा पुग्ने अभिलाषा र राजनीतिक जीवनमा ४/५ वर्ष ‘साइडलाइन’मा बस्दा पार नलाग्ला भन्नेमा देखिनुभयो । यसैले एमालेका नेताहरू पनि निरन्तर पार्टी मिलाउन लाग्नुभएको थियो । यो कुराको सूचना मैले त हाम्रो पार्टी सभापतिलाई दिएको पनि हो । तर सभापति प्रचण्डजीमाथि भर परिरहनुभयो । पछिल्लो चरणमा पनि प्रचण्डप्रति हाम्रो सभापतिको विश्वास थियो । 


Advertisment

मन्त्री फेर्न, राष्ट्रिय सभाको अध्यक्ष माओवादीलाई दिन कांग्रेस तयार भएकै हो । प्रचण्डको कार्यकाललाई लम्ब्याउन पनि तयार भएकै हो । यो सबै कुरा गर्छु भन्नुका बावजुद पनि प्रचण्डले गठबन्धन तोड्नुभयो । सचेत मनबाट ‘एलायन्स ब्रेक’ गर्ने कुराका लागि प्रचण्ड अगाडिदेखि नै तयारीमा हुनुहुन्थ्यो । त्यो तयारीलाई मूर्तरूप दिने बहाना खोज्दै हुनुहुन्थ्यो । त्यसैका लागि मन्त्री फेर्ने, राष्ट्रिय सभाको अध्यक्ष लिने, कोशीमा आफ्ना मान्छे हारेको भन्ने बहाना देखाउनुभयो । 

सभापति र सरकारमा रहनुभएको हाम्रो उपप्रधानमन्त्रीको प्रचण्डप्रति असाध्यै ठूलो विश्वास र भरोसा थियो । विशेषतः सिटौलाजी राष्ट्रिय सभामा आइसकेपछि दुई पार्टीको गठबन्धन तोड्न कसैले पनि सक्दैन भन्ने सोच्नुहुन्थ्यो । जुन अकारणको भरोसा थियो । हामीतिर अकारणको भरोसा, अर्कातिर पार्टी निर्माण गर्ने सचेत मन भएपछि समीकरण टुट्यो । 

सभापति धेरै विषयमा संलग्न हुनुहुन्न । पहिले पनि सबै चिजमा संलग्न हुने उहाँको शैली होइन । सीमित कुरामा मात्रै ध्यान दिनुहुन्छ । अहिले त महत्त्वपूर्ण विषय बाहेकमा सभापतिजीको ध्यान छैन । पार्टीभित्र विभिन्न ठाउँका छलफलपछि एक ठाउँमा बसौं, कुराकानी गरौं, तपाईंसँग के सूचना छ, मसँग यी सूचना छन्, मलाई फलानाले यसो भन्दै थियो भनेर खोजीनीति गर्ने अभ्यास र वातावरण छैन । 

पार्टीमा सक्रिय र निर्णायक भूमिकामा रहनुहुने साथीलाई सोध्दा पनि कुरा भएको थिएन भन्नुहुन्छ । सभापतिले तत्काल गर्नुपर्ने निर्णय र सीमित विषय जसले उहाँलाई प्रभावित गर्दछ, तीबाहेक अरूमा पार्टीभित्र निरन्तर छलफल गर्ने पद्धति कांग्रेसमा नभएको जस्तो लाग्छ । सीमित नेताबीच प्रगाढरूपमा सरसल्लाह हुने, आवश्यकता पर्दा मात्रै छलफल र परामर्शमा संलग्न हुने परिस्थिति छ । यस्तो परिस्थिति धेरै पार्टीका लागि फलदायी हुँदैन । 

नयाँ समीकरणको जग

एमालेले ठूला मन्त्रालय नलिँदैमा सरकारको जग कमजोर भयो भन्ने म मान्दिनँ । महत्त्वपूर्ण के हो भने एउटा गठबन्धन भत्केर समीकरण र सहकार्य बनेको छ । प्रचण्डले गठबन्धन शब्द मन परेन, सहकार्य भनौं भन्नुभएछ । तर, सत्तामा ओली किङमेकर हुनुहुन्छ । किङमेकर ओलीजीले चाहँदासम्म सरकार रहने, नचाहँदा नरहने आजको अवस्था छ । प्रचण्डजीले हामीतिरको पुलमा आगो लगाएर हिँड्नुभएको छ । प्रचण्डजी यता आगो लगाएर हिँडेकाले ओलीजी जतासुकै हिँडे पनि हुने स्थिति छ । यो गठबन्धन कायम राख्ने, भत्काउने कि अर्को बाटोमा जाने भनेर अग्रसरता लिने ठाउँमा ओलीजी पुग्नुभयो, यसैले प्रचण्डजीले पनि ओलीसँग भरोसा गर्नेगरी सधैँ न्यान्यो सम्बन्ध भइरहने देखिँदैन । 

प्रचण्डजीले हामीतिरको पुलमा आगो लगाएर हिँड्नुभएको छ । प्रचण्डजी यता आगो लगाएर हिँडेकाले ओलीजी जतासुकै हिँडे पनि हुने स्थिति छ । यो गठबन्धन कायम राख्ने, भत्काउने कि अर्को बाटोमा जाने भनेर अग्रसरता लिने ठाउँमा ओलीजी पुग्नुभयो, यसैले प्रचण्डजीले पनि ओलीसँग भरोसा गर्नेगरी सधैँ न्यायो सम्बन्ध भइरहने देखिँदैन । 

सरकारको मनोदशा पनि बेग्लै छ । ओलीजीले संसद्मा कांग्रेसको निकै आलोचना गर्नुभयो, तर कांग्रेसलाई प्रस्टैरूपमा ‘बोली पनि नचल्ने भयो ?’ भन्नु एकपल्ट आँखा झिम्क्याएबराबर हो । यसमा प्रचण्डले अस्वाभाविक ‘रियाक्ट’ गर्नुभयो । तपाईं ठूला पार्टीहरू मिल्ने भए मिल्नुस्, देखाउनुस्, भनेर जवाफ दिनुभयो । प्रचण्डले हामीलाई होइन, ओलीलाई जवाफ दिनुभएको हो । प्रचण्डजीलाई ओलीजीप्रति अविश्वास छ भन्ने कुरा मज्जाले छचल्कियो, त्यसैले उहाँहरूको आपसी सम्बन्धको रसायन जहिले पनि भत्किन सक्ने खालको छ । उहाँहरूको ‘प्रेम सद्भाव’बारे कसलाई थाहा छैन र ? विगतका अभिलेखलाई हेरे पुग्छ । यसरकारण आजको दिनमा ‘इनिसिएटिभ’ हामी वा प्रचण्डजीको हातमा होइन, ओलीजीको हातमा छ ।

ओलीजी अग्रसरता लिने ठाउँमा पुग्नुभयो भनेर प्रचण्डजीले अघिल्लोपटक गठबन्धन तोड्नुभएको हो । ओलीजीको समर्थनमा प्रचण्ड प्रधानमन्त्री भएपछि हाम्रो मायाले वा हामीले फकाएर कांग्रेससँग आउनुभएको होइन । उहाँले एक्लै ‘इनिसियटिभ’ लिने ओलीसँग गाह्रो पर्न सक्छ भनेर अनि भरोसा नभएर कांग्रेससहितको गठबन्धन बनेको हो । आज फेरि त्यहीँ पुग्नुभएको छ । त्यसले गर्दा पनि गठबन्धनको आयु कति लामो हुन्छ भन्ने एउटा प्रश्न हो । 

अर्को आमरूपमै चर्चा भएको विषय भूराजनीति । नेपालको भूराजनीतिमा हिजोको गठबन्धनमा एउटा पक्ष र आज अर्को पक्ष हावी भयो भन्ने आमरूपमा चर्चा भएको छ । नेपालको शीर्ष तहको राजनीतिक नेतृत्वले सिधासिधा यो गठबन्धन यताका लागि कम्फर्टेबल, यो गठबन्धन उताका लागि कम्फर्टेबल भन्ने खालको भाष्य निर्माण गरेका छन् । यसले व्यक्तिका लागि फाइदा होला, तर नेपाल देशका लागि फाइदा हुँदैन । हामी भारत र चीन दुवैसँग राम्रो सम्बन्ध राख्न चाहन्छौं । भारतसँग अझ प्रगाढ र नजिकको सम्बन्ध छ । अझ धेरै कारणले गर्दा चीनसँग भन्दा भारतसँग नजिकको सम्बन्ध होला । तर, भारत र चीन दुवैलाई आलोपालो सत्तोसराप गर्ने खालको राजनीति भएको छ । यो देशभक्त नेताले गर्ने राजनीति होइन । यो सिधा कारोबारी राजनीति हो । नेतामा सत्तामा रहने, कारोबार चलाउनका लागि जसको सहयोग र पहुँच जे शर्तमा पाइन्छ, त्यो लिन्छु भन्ने देखिन्छ । 

एमालेसँग संवाद

एमाले र कांग्रेसको समीकरणबारे मेरो बेग्लै मान्यता छ । अहिले २७५ सदस्यीय संसद् छ । १३८ सिट ल्याउन एउटा पार्टीलाई सहज छैन । यसको नजिक पुग्न पनि सजिलो छैन । त्यसैले प्रतिनिधिसभा सदस्यको आकार घटाउनुपर्छ । प्रत्यक्षको १६५ बाट आकार घटाउन सकिँदैन । समानुपातिकलाई ११० बाट घटाएर एक्लै बहुमत ल्याउने अथवा बहुमतनजिक पुर्‍याउने स्थिति बन्न सक्छ । केही पहिचानका समुदायलाई सहजरूपमा चुनाव जितेर प्रत्यक्षबाट आउन नसक्ने देखेपछि दलित, महिला, मधेश र पहाडका अल्पसंख्यकलाई प्रतिनिधिसभामा लान नसके यसले प्रतिनिधिमूलक चरित्र गुमाउँछ । त्यसैले त्यो प्रणालीलाई मूर्तरूप दिन म आफैंले पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलें । 

फाइल तस्वीर

तर, यसबीचका अभ्यासले समानुपातिकको ११० सिटको अभ्यास ठीक छैन भन्न अप्ठ्यारो मान्नुपर्ने अवस्था छैन । धेरैका लागि समानुपातिक चोर बाटो भयो । चुनाव लड्नका लागि तयार नहुने तर समानुपातिकको चोरबाटो हेर्नेतिर देखियो । 

मीनेन्द्र रिजालजस्तो पहिचानको मान्छेलाई किन समानुपातिक चाहियो ? सहजरूपले चुनाव जितेर आउन सक्नेलाई किन समानुपातिकको चोर बाटो चाहियो ? चोर बाटोलाई रोक्न समानुपातिकलाई ११० बाट ६० मा ल्याउने हो भने २२५ को प्रतिनिधिसभा हुन्छ । २२५ को प्रतिनिधिसभा भयो भने एउटा पार्टीको बहुमत आउँछ । नभए पनि यसको नजिक वा हाराहारीको सिट आउँछ । बहुमतको नजिक पुग्दा सानो पार्टी जोडेर सरकारमा बहुमत पुर्‍याउन सकिन्छ । यसले निर्वाचनभन्दा पहिले गठबन्धन बनाउने आवश्यकता पनि हुन्न । 

निर्वाचनअघि गठबन्धन बनाउँदा दुईवटा कुरामा चरम स्वार्थ देखियो । एकअर्कालाई झुक्याउने, सरकार बदल्ने, गठबन्धन बदल्ने र के गर्दा राजनीतिक कारोबार माथि जान्छ भन्नेतिर ध्यान जाने भयो । सरकारमा बसेका पार्टीलाई निरन्तर एक अर्काप्रति अविश्वास, बाहिर बसेकामा सरकारमा हुने पार्टीलाई फकाएर कहिले गठबन्धन भत्काउन पाइन्छ भन्ने स्वार्थ देखियो । सबैको काम दिनरात राजीतिमा रुमल्लिने भयो । देश बनाउन अग्रसर हुनेतिर कसैको कदम देखिएन । सरकारले सरकारको काम नगर्ने प्रतिपक्षले प्रतिपक्षको काम नगर्ने नियति भयो । स्वस्थ लोकतान्त्रिक पद्धति नहुने भयो । 

एमालेले पछिल्लो केही दिनयता कांग्रेससँग हाम्रो दूरी छ भन्ने देखाउन थालेको छ । हामी कांग्रेससँग छैनौं है भनेर एमालेका नेताहरू बोल्न थाल्नुभएको छ । कांग्रेस नेताहरूले एमालेसँग मिल्नुपर्छ भन्दा शुरूमा उहाँहरू पनि खुशी हुनुभएको थियो । किनकि हामीलाई कांग्रेसले पनि भनेको छ । माओवादीले पनि गठबन्धन बनाएको छ भनेर आनन्दको अनुभूति भएको थियो । त्यो अनुभूतिबाट फर्केर कांग्रेससँग जान हामीलाई हतार छैन भनिरहनुभएको छ । 

तर, यतिखेर संविधान र देशको विषयमा केही गर्नुछ । सरकार र प्रतिपक्षको समझदारीमा पनि गर्न सकिन्छ भनेर एउटा दूरी उहाँहरूले स्थापित गर्न खोजेको देखिन्छ । प्रचण्डजीलाई ‘एस्योर’ गर्न खोजको होला । कांग्रेसले फ्लर्ट गर्न खोजेकोजस्तो देखियो भने प्रचण्डले फेरि पुरानै गठबन्धनतिर फर्काउन सक्छन् भन्ने चिन्ता एमालेमा होला । प्रचण्डले यस्तो नगर्नुहोला भन्ने पनि छैन ।  

देशमा शासन बिग्रेको छ । अघिल्लो चुनावमा हाम्रो मत ७ प्रतिशत घट्यो । अघिल्लोपटक चुनावमा २३ सिट जित्दा कांग्रेस आज ५७ सिटमा छ । ७ प्रतिशत भोट घट्दा पनि संसदमा हामी सबैभन्दा ठूलो पार्टी बन्यौं । जनताको मत घटे पनि सत्ताको कारोबारी र गठबन्धनको राजनीतिबाट फाइदा लिन सकिने अवस्था छ । तर, आजको दिनमा जनताप्रति उत्तरदायी हुनेभन्दा अर्को पार्टीसँग आफ्नो पार्टीको सम्बन्ध के रहन्छ भन्नेतर्फ राजनीति सोझियो । 

कांग्रेस र एमालेको साझा अग्रसरताबाट मात्रै नागरिकमा देखिएको निराशालाई चिर्न सकिन्छ । राम्रो संविधान बनाएका छौं । यसलाई जोगाउनुछ । त्यसैले कांग्रेस र एमालेबीच संवाद जरुरी छ । यसो भन्दा सरकार बनाउन मात्रै भनेर बुझिनुहुन्न । मुलुकको समग्र राजनीतिलाई कुन बाटो दिन सकिन्छ भन्नेमा दुई पार्टीबीच सघन संवादको आवश्यकता छ ।

कतिपय ठूला भ्रष्टाचारका मुद्दा बाहिर आएका छन् । ती विषयमा पनि लेनदेन भयो । मोलतोल भयो । कसले कसलाई जोगायो, कसले कसलाई जोगाएन भन्ने कुरा सुनिन्छ । आमरूपमा यसरी चर्चा हुन्छ भने हाम्रो ध्यान विभिन्न राजनीतिक कारोबारमा रहेछ भन्ने देखिन्छ । कोसँग सम्बन्ध राम्रो छ र त्यसको आधारमा आफ्नो जोखिम कम हुन्छ भन्ने स्वार्थ हावी हुन थाल्यो । जनताको समस्यातिर ध्यान पटक्कै छैन, बरु कारोबारी राजनीति कसरी गर्न सकिन्छ, त्यतातिर मात्रै ध्यान छ । एक अर्कासँगको सम्बन्धको बढी महत्त्व छ । त्यति हुँदाहुँदै हामी संवैधानिक निकायमा नियुक्ति गर्ने पदमा मेरो मान्छे हुन्छ कि हुँदैन भन्नेमा लाग्ने प्रवृत्ति छ । मान्छेको भरोसा खोज्ने क्रममा प्रधानमन्त्रीले त आफ्नो पार्टीको नेता होइन, आफ्नै भाइलाई मात्रै विश्वास गर्न सक्ने देखियो । 

एकअर्काप्रति अविश्वास र आशंका चुलिएको छ, जसले जसलाई पनि झुक्याउन सक्छ भन्ने मानसिकता छ । यसलाई बदल्नका कहीँ न कहीँ निर्वाचन प्रणाली बदल्नैपर्छ । यसैले निर्वाचन प्रणाली बदल्नका लागि कांग्रेस र एमालेबीच सहकार्य हुनुपर्छ । तर, यो सहकार्य सरकारमा बस्नका लागि मात्रै होइन । यी दुई दलबीच एउटा–एउटा समझदारी नभइकन यो सम्भव छैन । कांग्रेस र एमालेबीचको समझदारीले धेरै कुरा सम्भव छ भन्ने संविधान बनाउँदा देखिएको छ । संविधान बन्दाको सकसमा कांग्रेस र एमाले एक ठाउँमा आए । यिनीहरूले अरू पार्टीलाई पनि ल्याएपछि नेपालमा संविधान जारी हुन सकेको थियो । कांग्रेस र एमालेले साझा अग्रसरता नलिएको भए संविधान बन्थेन । 

त्यसैले अहिले निश्चित एजेन्डाका लागि संविधान संशोधन गरेर मुलुकमा चुलिएको निराशालाई प्रतिवाद गर्दै संविधान जोगाएर यसको राम्रोसँग कार्यान्वयन गर्नुपर्छ । मुलुकको ध्यान सुशासनप्रति, आर्थिक समृद्धि र जनताका मुद्दाप्रति हुने परिस्थिति निर्माण गर्न कांग्रेस र एमालेबीच एउटा समझदारी गर्नुपर्छ । सरकार बनाउनलाई होस् वा नबनाउन होस्, कांग्रेस र एमालेको साझा जिम्मेवारी बन्दै गएको छ । 

सरकार बनाउने र भत्काउने ठूलो अभिरुचिको विषय होइन । यो संसद्मा भएका साथीहरूले गर्ने कुरा हो । कति चाँडो वा ढिलो हुन्छ थाहा छैन, तर भू–राजनीति खल्बलिएको छ । अविश्वास चुलिँदो छ । ढिलोचाँडो एउटा पाटो हो । मेरो ध्यान सरकार परिवर्तन बजेट अगाडि कि पछाडि भन्नेतिर छैन । तर कांग्रेस र एमालेको साझा अग्रसरताबाट मात्रै नागरिकमा देखिएको निराशालाई चिर्न सकिन्छ । राम्रो संविधान बनाएका छौं । यसलाई जोगाउनुछ । त्यसैले कांग्रेस र एमालेबीच संवाद जरुरी छ । यसो भन्दा सरकार बनाउन मात्रै भनेर बुझिनुहुन्न । मुलुकको समग्र राजनीतिलाई कुन बाटो दिन सकिन्छ भन्नेमा दुई पार्टीबीच सघन संवादको आवश्यकता छ । सरकारको मुद्दा र देशलाई सहज वातावरणमा लिएर जाने मुद्दा अलगअलग विषय हुन् ।  

(डा. रिजालले लोकान्तरका लागि रमेश सापकोटासँग गरेको कुराकानीमा आधारित । पार्टीको आन्तरिक राजनीतिक विषयमा गरिएको कुराकानी अर्को भागमा– सम्पादक)

माघ १८, २०८०

सत्ता र शक्तिको आडमा गैरकानूनी ढंगले सरकारी जग्गा हडप्ने नेपालको शक्तिशाली व्यापारिक घराना चौधरी ग्रुपमाथि राज्यको निकायले पहिलोपटक छानबिन थालेको छ । काठमाडौंको बाँसबारीमा ठूलो परिमाणमा सरकारी जग्गा...

माघ १८, २०८०

चरम आर्थिक संकटबाट गुज्रिएको श्रीलंकाले सन् २०२२ को अन्त्यतिर औषधि किन्ने क्षमता पनि गुमाएको थियो । ५० अर्ब डलरभन्दा बढीको विदेशी ऋण 'डिफल्ट' भएको थियो भने लाखौंले रोजगारी गुमाएका थिए । दशौं लाख मान्छे...

बैशाख ११, २०८१

फागुन २१ मा नाटकीय ढंगले सत्ता समीकरण बदलिएको दुई महिना पनि नबित्दै नयाँ समीकरणका लागि कसरत भइरहेको संकेत देखिएको छ । नेपाली राजनीति तथा सत्ताका खेलाडीसँग निकट विश्वसनीय स्रोतले भित्रभित्रै अर्को नयाँ स...

माघ २, २०८०

आफ्नो तेस्रो कार्यकालको दोस्रो वर्षलाई प्रभावकारी बनाउने भनी दाबी गरेका प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले कांग्रेस महामन्त्री गगन थापालगायत केही नेतासँग नियमित सल्लाह सुझाव लिन थालेका छन् । रा...

मंसिर १०, २०८०

सरकारमा सहभागी मन्त्रीको कार्यक्षमतालाई लिएर प्रश्न उठेपछि अहिले सरकारमा रहेका मन्त्रीलाई फिर्ता बोलाएर मन्त्रिमण्डल पुनर्गठन गर्न सत्तारुढ दलहरूभित्र दबाब बढ्न थालेको छ । अपवादबाहेक सरकारमा सहभागी मन्त्रीले जनअपे...

चैत १, २०८०

सर्वोच्च अदालतको परमादेशले प्रधानमन्त्रीबाट पदमुक्त भएपछि नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओली बालुवाटारबाट रित्तो हात फर्केका थिए, २०७८ असार ३० गते । संसद् विघटनको अवगाल छँदै थियो, लामो समय सँगै राजनीति गर...

दृष्टिकोण

दृष्टिकोण

साउन ५, २०८१

गीतामा कृष्णले भनेका छन्– ‘जे भएको छ राम्रै भएको छ, जे हुनेछ राम्रै हुनेछ ।’ सुन्दा आश्चर्य लाग्न सक्छ, यस्तो कसरी हुन्छ ?  हुन सक्छ, कसैको विवाह हुँदैछ राम्रै भयो । घरगृहस्थी बन्नेछ राम्...

कांग्रेस–एमाले समीकरण : संकटमा एकसाथ, नीति–एजेन्डका आधारमा प्रतिस्पर्धा

कांग्रेस–एमाले समीकरण : संकटमा एकसाथ, नीति–एजेन्डका आधारमा प्रतिस्पर्धा

साउन २, २०८१

जनमतप्राप्त पहिलो र दोस्रो दलबीचको सत्ता समीकरण सोमबारदेखि औपचारिकरूपमा अघि बढेको छ । पहिलो दलले सरकार चलाउने र दोस्रो दल प्रमुख प्रतिपक्षमा रहने सामान्य संसदीय अभ्यास हो । संसदीय इतिहासमा पहिलो र दोस्रो...

भगवान् भेटिने सूत्र

भगवान् भेटिने सूत्र

असार २९, २०८१

भगवान्‌का कुरा गर्ने धेरै छन् तर भगवान् कस्ता हुन्छन् त्यो भने कसैलाई पनि थाहा छैन । भगवान् कस्ता हुन्छन् भनेर सोध्ने हो भने शायद सबै निरुत्तर नै रहने छन् । हदैभए भगवान् भगवान्जस्तै हुन्छन् भन्नेसम्म फेला पर्ला...

x