×

X
Nic Asia
Dabur
Khukuri

पोखराको बसपार्क छेउमा सुकुम्वासी बस्ती छ । शिव टोल भनिने बस्तीमा गुजमुज्ज गरी डेढ सयजति घर छन्, सबै टिनले छाएका । 

LAxmi BAnk
nabil BANK inside

ओत लाग्ने छानो मुन्तिर एक पुरुष एकतमासले चुरोट पिइरहेका छन् । गाला चाउरिँदै गरेका । आँखा गडिसकेका छन् उनको । निन्याउरो देखिन्छन् । 


Advertisment
RMC TANSEN
cg elex island
NIC ISLAND BOX

नजिकैको बसपार्कमा दशैंका लागि घर फर्किनेहरूको भीड देखिन्छ । गाडीको आवाज एकनाससँग बजिरहेको छ । शहरमा विभिन्न पेशा व्यवसाय गरी बस्दै आएकाहरू वर्ष दिनपछिको दशैं मान्न हिँडेका हुन् । त्यो दृश्य घर छेउबाट प्रस्टै देखिन्छ तर उनलाई कुनै परवाह छैन । 

दशैं लागेन दाइ ? 
लोकान्तरको जिज्ञासामा उनी झस्के र प्रतिप्रश्न गरे, ‘बावु को हुनुहुन्छ, कहाँबाट आउनुभएको हो ?’ 


Advertisment
Saurya island

परिचय पाइसकेपछि उनले निर्धक्कसँग भने, ‘हामी गरीबलाई केको दशैं लाग्थ्यो र ! काम नगरी खान छैन ।’

कृष्ण विक नाम बताउने उनी ६१ वर्षका भए । उनको जन्म तनहुँको जामुनामा २०१७ मंसिर १७ गते भएको हो । उनका अनुसार जन्म साल र गते सत्र भए पनि उनको जीवनमा कहिल्यै सत्र भएन, बरु साढेसातका दशाले घेरिरह्यो । त्यसैले ५ पत्नीसम्म भित्र्याएका उनको साथमा अहिले चाडबाडको बेला कोही छैनन्, छन् त १ छोरा मात्र ।

Vianet communication
IME BANK INNEWS

असरल्ल सामान देखिने छेउको कोठामा भर्खरैको ठिटोले केही पकाउँदै थिए । उनी कृष्णका छोरा हुन् । 

छोराको नाम सञ्जीव विक । उमेर भर्खरै २० कटेका । दुःखमा बुवाको स्याहार गर्छन्, खाना पकाउँछन् । दिउँसो ज्यानले सके जति मजदुरी गर्छन् । उनले मजदुरी गर्न बुवाबाट सिके । 

... ... ... 

घरको आयस्रोत केही नभएपछि कृष्ण किशोरवय उमेरमै गाडीलाइनमा लागे । पछि घर बनाउने काम सिके । डकर्मी, सिकर्मी बने । ज्यानले सकुँञ्जेल काम गरे । अहिले हातगोडा झम्झमाउँछन् । पहिलेजस्तो काम गर्न सक्दैनन् । २ वर्ष कोरोनाले थला पार्‍यो । गत वर्षको दशैं लकडाउनमै बित्यो । अहिले कोरोना प्रभाव कम हुँदै लकडाउन पूर्ण रूपमा खुले पनि उनको दुःखको पहाड उस्तै छ । 

आफूलाई दशैंको कुनै रौनक नभएको गुनासो पोख्दै कृष्णले भने, ‘पैसो छैन, कसरी मान्ने दशैं ? सबै कुरा पैसोले गर्दो रहेछ ।’ 

गत वर्ष लमजुङ बेंशीशहरमा बाटो बनाउने काममा ३ महिनासम्म खटिएका कृष्णलाई पछि रित्तै हात फर्काइयो । बाटो बनाउने ठेकेदार भागेपछि ३ महिनासम्म दिनभरका दिनभर बगाएको पसिना त्यसै खेर गएको पनि उनले सुनाए । २०७८ साल लागेपछि काम गर्न सकेका छैनन् । बेलाबेलामा ढाड दुखेर हैरान पार्ने उनको गुनासो छ । 

पहिलेझैं काम गर्न नसकेकाले अहिले सबै यही छोराको भर हो । ‘सानोतिनो मजदुरी गरेर केही कमाएर ल्याउँछ । मलाई हेरेको छ,’ कृष्णले भने । 

कृष्णले विगत सम्झे, ‘पहिले–पहिले काम खोज्दै काठमाडौंतिर पनि गएँ । स्याङ्जातिर पनि गए । २०४० सालदेखि पोखरामा छु । बीचमा मविरुद्ध सार्वजनिक मुद्दा पनि हाले तर लामो लडाइँपछि मैले जीतें ।’

पहिले भाडामा बस्दै आएका उनले १५ वर्षदेखि सुकुम्वासी टोलमा २ कोठाको टहरोमा जीवनको ओत लगाएका छन् । पछिल्लो पटक बिहे गरेर भित्र्याएकी उनकी पाँचौं पत्नी थिइन् । दुर्भाग्य ! ८ वर्षअघि जण्डिसका कारण पति, १ छोरा र १ छोरीलाई छाडेर संसारबाट बिदा भएकी उनले दुःखका साथ सुनाए । उपचारमा लाग्ने ठूलो रकम खर्च गर्न नसक्दा पत्नी गुमाउनुको पीडा रहेछ कृष्णलाई ।

दशैंको बेलामा भएको घटनाले उनलाई यतिबेला खुब याद दिलाउँदो रहेछ । ‘गण्डकी अस्पताल (पश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अस्पताल) मा बितेकी हुन्, दशैंको टीको आउन–आउन लागेको थियो,’ कृष्णले ८ वर्षअघिको घटनाको स्मरण गरे । 

बिहे गरेर स्याङ्जामा दिएकी १ छोरी बेलाबेलामा भेट्न आउँछिन् । ‘अहिलेको दशैंमा टीका लगाउन आउने भनेकी छ, रित्तो हातको टीका कसरी लगाउने हो ?’ उनी योजनाविहीन छन्, ‘पैसा चोरेर ल्याउने कुरो भएन । काम गरेको ठाउँमा त्यस्तै हुन्छ ।’

कहिलेकाहीँ काममा गयो, साहुले दिनको ५०–१०० रुपैयाँ मात्र दिँदा उनलाई दिक्क लाग्दो रहेछ । ‘श्रमको मूल्य त दिनुपर्‍यो नि !’ उनी भन्छन्, ‘कसरी हुन्छ, मजदुरलाई निचोर्ने काम गर्छन् । नयाँ–नयाँ सरकार आयो भन्छन्, खै हामीलाई कुनै सरकारले केही गरेन ।’ 

उनलाई पाँचै पत्नी पनि फलिफाप भएन । ४ जना छाडेर अरुसँगै गइन् । पछिल्लो पाँचौं पत्नी जण्डिसका कारण ज्यान गुमाइन् । ‘५ पत्नी ल्याएँ । अहिले एउटा पनि छैनन्,’ कृष्णले भने, ‘ढाँट्ने कुरा भएन । यो उमेरमा कोही साथमा भएनन् ।’

उनले २२ वर्षको छँदा पहिलो पत्नी भित्र्याएको बताए । पछि क्रमशः गोठैसित (छोराछोरीसहित) ल्याए पनि छाडेर (पोइला) गएको कृष्णले बताए । 

आफूहरूले पाँचै दिनसम्म दशैं मान्ने परम्परा रहे पनि मुख्यदिन दशमीको दिन हुने कृष्णले बताए । सो दिन मान्यजनकहाँ टीका थाप्न जाने प्रचलन रहेकोमा उनी भने वर्षौंदेखि कहीँकतै जाने गरेका छैनन् । अहिले छोराछोरीलाई टीका लगाउने र भान्छामा जे पाक्यो त्यही खाएर मनाउने कृष्णले बताए ।

‘सकेमा १ किलोसम्म खसीको मासु किन्ने हो,’ उनले भने ।

Maruti inside
Mega
NLIC
TATA Below
ncc inside
मंसिर २१, २०७९

सिन्धुलीको कमलामाई नगरपालिकाले कमलामाई मन्दिरको उत्पत्तिस्थल क्षेत्रको पर्यटन प्रवद्र्धन गर्न उच्च प्राथमिकता दिने भएको छ ।   प्रचारप्रसारको अभावले प्रख्यात मन्दिरको उद्गमस्थल ओझेलमा परेको जनाउँदै नगरपालिकाले प...

मंसिर २१, २०७९

हेटौँडा अस्पतालमा मिर्गौला प्रत्यारोपण केन्द्र स्थापना गर्न विभिन्न तीन संस्थाबीच सम्झौता भएको छ । केन्द्र स्थापनाका लागि शहीद धर्मभक्त राष्ट्रिय प्रत्यारोपण केन्द्रका कार्यकारी निर्देशक डा.पुस्करचन्द्र श्रेष्ठ, मदन भण्डारी स्वा...

मंसिर २०, २०७९

विकल्प डिजिटल हेल्थ इनोभेसन अवार्ड २०२२ बाट जिभि अनलाईन हेल्थ केयर सम्मानित भएको छ । घरघरमै पुगेर स्वास्थ्य सेवा दिँदै आएको हेल्थ एट होम मेडप्रो इन्टरनेशनल प्रा.लि. र बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान अन्तर्गत...

मंसिर १९, २०७९

प्युठान नगरपालिका ६ माझकोट गुरुङ गाउँका २५ जनाभन्दा वढी गाउँलेहरु अचानक विरामी भएका छन् । सबै बिरामीहरुलाई उपचारका लागि प्यूठान अस्पताल भर्ना गरिएको छ । प्युठान नगरपालिकाका उपमेयर देबेन्द्र बर्माका अनुसार गा...

मंसिर २०, २०७९

धनकुटाको छथर जोरपाटी गाउँपालिकाले आफ्ना नागरिकलाई स्वास्थ्य जीवन बीमामा आवद्ध गराउन ५० प्रतिशत छुट दिने भएको छ ।  यसका लागि तिर्नुपर्ने ३ हजार ५०० रुपैयाँमा पालिकाकाले बाँकी रकम पालिकाले तिरिदिने न...

मंसिर २१, २०७९

कञ्चनपुरको बेदकोट नगरपालिका–१ का चन्द्रदेव जोशी स्वास्थ्योपचारका लागि स्वास्थ्य बीमा गराएको कार्डसहित महेन्द्रनगरस्थित महाकाली प्रादेशिक अस्पतालमा पुगे । अस्पतालमा बीमा कार्ड देखाउँदै उनले निःशुल्क सेवा लिन...

संसदीय अग्निपरीक्षामा नयाँ अनुहार : सिंहदरबार पुगेर परीक्षण हुन दिऔं

संसदीय अग्निपरीक्षामा नयाँ अनुहार : सिंहदरबार पुगेर परीक्षण हुन दिऔं

मंसिर २१, २०७९

यसपटकको निर्वाचनले आश्चार्यचकित पार्ने गरी मतपरिणाम ल्याएको छ । पूर्व पञ्चहरूको पार्टी राप्रपालाई मत परिणामले राजनीतिक पुनर्जीवनको आश्रयका लागि हौसला प्रदान गरेको छ । जसका कारण जमिन, धर्म र पुरातन संस्कारको &lsq...

माननीय तोसिमाजी, अहिलेलाई यत्ति गर्नुस्, बाँकी पछि है !

माननीय तोसिमाजी, अहिलेलाई यत्ति गर्नुस्, बाँकी पछि है !

मंसिर २०, २०७९

तोसिमा कार्कीजी, नमस्कार ! सांसद हुनु भएकोमा सबैभन्दा पहिला तपाईंलाई बधाई र शुभकामना । तपाईंसँग मेरो प्रत्यक्ष भेटघाट र कुराकानी भएको छैन । खासमा चुनावअघि नै मेरो छिमेकका साथीहरूले तपाईंलाई टोलमा...

मधेशमा सीके राउतको उदय भयो भनिहाल्नु हतारो हुन्छ : सीके लाल [कुराकानी]

मधेशमा सीके राउतको उदय भयो भनिहाल्नु हतारो हुन्छ : सीके लाल [कुराकानी]

मंसिर ९, २०७९

मधेश आन्दोलनबाट उदाएका राजनीतिक दलहरूको अहिले भएको हार स्वाभाविक नै हो । केही दिनपछि मान्छेमा वितृष्णा आउनु स्वाभाविक नै हो । मधेश आन्दोलनको आक्रोश मत्थर भएको छ । सबै आ-आफ्नै कामधन्दामा लागेका छन् । नुन, तेल,...

ad
x