वाणिज्य बैंकहरूको खराब कर्जा एक महिनामा नै ३० अर्ब रुपैयाँले बढेको छ । अर्थतन्त्रको पछिल्लो चित्रले बैंकहरूको खराब कर्जा ह्वात्तै बढेको देखाएको हो ।  

गत फागुनमा कुल प्रवाह भएको कर्जामध्ये वाणिज्य बैंकहरूको खराब कर्जा १ खर्ब ८ अर्ब ८२ करोड रुपैयाँ थियो । यस्तो खराब कर्जा चैतमा ३० अर्ब २० करोड रुपैयाँले बढेर १ खर्ब ३९ अर्ब २ करोड रुपैयाँ पुगेको सम्बन्धित बैंकहरूले सार्वजनिक गरेको चालू आवको तेस्रो त्रैमासको अपरिस्कृत तथ्यांकले देखाएको छ । 

सबै वाणिज्य बैंकहरूले चालू आर्थिक वर्षको चैतसम्मको वित्तीय विवरण सार्वजनिक गरिसकेका छन् ।

उक्त विवरणअनुसार चालू आर्थिक वर्ष २०७९/८० को चैतसम्ममा सञ्चालनमा रहेका २१ वाणिज्य बैंकहरूको खराब कर्जा मात्रै डेढ खर्बनजिक पुगेको छ ।

खराब कर्जा वाणिज्य बैंकहरूले यो वर्ष प्रवाह गरेको कुल कर्जाको ३.०२ प्रतिशत हो । यस्तो खराब कर्जा गत आव २०७८/७९ को सोही अवधिमा १.२१ प्रतिशत मात्रै रहेको तथ्यांक सम्बन्धित बैंकहरूले सार्वजनिक गरेका थिए । 

नेपाल राष्ट्र बैंकले भने चालू आर्थिक वर्ष २०७९/८० को फागुनसम्मको मात्रै तथ्यांक सार्वजनिक गरेको छ । 

तथ्यांकअनुसार फागुनसम्ममा वाणिज्य बैंकहरूको खराब कर्जा २.५३ प्रतिशत छ । वाणिज्य बैंकहरूको छाता संस्थाकै अनुसार खराब कर्जा साउनसम्ममा ५ प्रतिशत पुग्न सक्ने अनुमान छ । पछिल्लो समय आन्तरिक अर्थतन्त्र बिग्रँदै जाँदा वाणिज्य बैंकहरूले गरेको लगानी पनि जोखिममा पर्दै गएको छ ।

वाणिज्य बैंकहरूले प्रवाह गरेको कर्जाको सावाँ ब्याज उठ्न छाडेको एक वर्षपछि खराब कर्जाको रूपमा गणना हुन्छ । यस्तो खराब कर्जा अझै बढ्नै चिन्ता बैंकहरूको छ । 

राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको औपचारिक तथ्यांकअनुसार वाणिज्य बैंकहरूको खराब कर्जा गत आर्थिक वर्ष २०७८/७९ को चैतसम्ममा  १.३२ प्रतिशत मात्रै थियो ।

गत वर्ष सञ्चालनमा रहेका २७ वटा वाणिज्य बैंकहरूको यस्तो खराब कर्जा ५३ अर्ब ८ करोड रुपैयाँ मात्रै रहेको तथ्यांकले देखाएको छ । यो वर्ष बैंकहरू मर्ज भएर २१ वटामा झरेको भए पनि खराब कर्जा भने उकालो चढ्दै गएको छ । यसले अर्थतन्त्रको अवस्था कमजोर हुँदा ऋणीले ऋण तिर्न सकेनन् भन्ने देखाउँछ ।

सानिमा बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) निश्चल पाण्डे अर्थतन्त्रको अवस्था कमजोर भएको र बजार चलायमान गराउने प्रमुख क्षेत्र चलायमान नहुँदा खराब कर्जा बढेको बताउँछन् । 

अर्थतन्त्रको समग्र अवस्था नै राम्रो नहुँदा, आर्थिक वृद्धिदर खुम्चिएर ४ प्रतिशतमा सीमित भएको छ । 

‘अहिले निजी क्षेत्रका उद्योगहरूको उत्पादन घटेको, घरजग्गा कारोबार लामो समयदेखि ठप्प भएको, शेयर बजार चलायमान नभएको सहितका कारणले अर्थतन्त्रमा संकुचन आएको छ । जसका कारण खराब कर्जा पनि बढेको हो,’ पाण्डेले भने । 

अर्थतन्त्र चलायमान नहुँदा आत्मविश्वास पनि कमजोर हुँदै गएको अवस्थामा खराब कर्जा बढ्नु स्वाभाविक भएको पनि पाण्डेको तर्क छ । उत्पादन गरेको वस्तु बिक्री नहुने, घरजग्गा नबिक्ने, बजारमा माग नहुने हुँदा आत्मविश्वास कमजोर भएर पनि खराब कर्जा बढेको बुझाइ पाण्डेको छ । 

अब विस्तारै आत्मविश्वास बढ्दै गयो भने एकदुई महिनामा नै अर्थतन्त्रले सकारात्मक दिशा समात्न सक्ने र बैंकको खराब कर्जाको दर पनि घट्दै जाने विश्वास पाण्डेको छ ।

सबैभन्दा बढी खराब कर्जा सरकारी बैंकको

निजी क्षेत्रका बैंकहरूको तुलनामा सरकारी बैंकहरूको खराब कर्जा बढी देखिएको छ । 

निजी बैंकहरूको न्यूनतम् खराब कर्जा ०.७ प्रतिशत मात्रै छ जबकि सरकारी बैंकको न्यूनतम् खराब कर्जा ३.८८ प्रतिशत पुगेको छ । सरकारी बैंकको खराब कर्जा वृद्धिदर पनि बढी छ । 

सरकारी बैंकमा कृषि विकास बैंकको ४.३५ प्रतिशत खराब कर्जा छ । गत वर्षको चैतसम्ममा यसको जम्मा २.३२ प्रतिशत मात्रै खराब कर्जा थियो । यो अरू दुई सरकारी बैंकको तुलनामा सबैभन्दा बढी हो । नेपाल बैंकको पनि ४.१६ प्रतिशत खराब कर्जा छ । नेपाल बैंकको पनि गत वर्ष खराब कर्जा २.०६ प्रतिशत मात्रै थियो । 

सरकारी बैंकमध्ये कम खराब कर्जा राख्नेमा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक छ । चैतसम्ममा यसको खराब कर्जा ३.८८ प्रतिशत छ । यस्तो खराब कर्जा गत वर्षको सोही अवधिमा ३.०७ प्रतिशत रहेको थियो । 

राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) किरणकुमार श्रेष्ठ भने निजी बैंकको तुलनामा सरकारी बैंकको खराब कर्जाको वृद्धिदर कम भएको तर्क गर्छन् । 

अहिले तथ्यांक बढी देखिनुमा भने कोभिडको प्रभाव, अर्थतन्त्रको समस्यामा, सरकारी बैंक ऋणीप्रति लिबरल हुनु आदि प्रमुख कारण भएको उनको बुझाइ छ ।

सरकारी बैंकमा ऋण लिन आउनेको चाप नै निजीको भन्दा बढी हुन्छ भने उठाउने विषयमा पनि सरकारी बैंक बढी आक्रामक नहुने गरेको उनको दाबी छ ।

निजी बैंकहरूमा तथा समग्र बैंकहरूकै तुलनामा हिमालयन बैंकको खराब कर्जा सबैभन्दा बढी छ । यो बैंकको खराब कर्जा ४.५६ प्रतिशत छ । यसको यस्तो खराब कर्जा वृद्धिदर अस्वाभाविक रूपले बढेको छ । गत वर्ष चैतमा हिमालयन बैंकको खराब कर्जा ०.९९ प्रतिशत मात्रै थियो ।  

बैंकहरूको नाफा ५ अर्बले बढ्यो

चालू आवको ९ महिना (साउन–चैत)सम्ममा वाणिज्य बैंकहरूको नाफा ४८ अर्ब ६२ करोड रुपैयाँ पुगेको छ ।

यस्तो नाफा गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ५ अर्ब ११ करोड रुपैयाँले बढी हो । गत वर्ष वाणिज्य बैंकहरूले यो अवधिमा कमाएको यस्तो नाफा ४३ अर्ब ५१ करोड रुपैयाँ थियो ।

यस्तो नाफाका लागि वाणिज्य बैंकहरूले १ खर्ब ३७ अर्ब रुपैयाँ ब्याजबापत आम्दानी गरेका थिए । 

ब्याज आम्दानी पनि गत वर्षको चैतसम्मको तुलनामा ४४ अर्ब रुपैयाँले बढेको देखिएको छ ।  बैंकहरूको ब्याज आम्दानी यो समयमा ४७.४७ प्रतिशतले बढेको हो । 

बैंकहरूले ब्याजदर बढाएका कारण पुरानो कर्जाबाट आम्दानी बढी भएको र यो वर्ष वितरण गरेको कर्जाको पनि उच्च ब्याज भएका कारण गत वर्षभन्दा कम कर्जा प्रवाह गर्दा पनि आम्दानी बढेको देखिएको छ ।

हेर्नुहोस्, तथ्यांक :